جهت مطالعه تنوع ژنتیکی، پراکنش جغرافیایی و تعیین روابط میان عملکرد دانه و برخی صفات مرفولوژیکی تعداد 576 نمونه لوبیای معمولی (Phaseolus vulgaris L.) در سال 1376 در مزرعه تحقیقاتی و پژوهشی دانشکده کشاورزی کرج مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این تحقیق 22 صفت کمی و مورفولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفت. هر ژئوتیپ در یک خط 5 متری با فاصله خطوط یک متر، با دو رقم شاهد (یاس و گلی) به ازای هر 24 خط یکبار کشت گردید. بررسی خصوصیات صفات مورد ارزیابی نشان داد که صفات تعداد بذر در بوته، عملکرد دانه تک بوته، وزن کل غلافها در بوته، تعداد غلافهای پر در بوته، تعداد کل غلافها در بوته، عملکرد بیولوژیکی، ارتفاع بوته و تعداد گره روی شاخه اصلی از تنوع خوبی برخوردارند. بر مبنای تجزیه خوشه ای نمونه ها در 7 گروه قرار گرفتند و بین تنوع ژنتیکی و انتشار جغرافیایی رابطه مشخصی وجود نداشت. نتایج نشان دادند که وزن کل غلافها در بوته، تعداد کل غلاف در بوته، تعداد بذر در بوته، تعداد گره روی شاخه اصلی، وزن صد دانه، ارتفاع بوته و شاخص برداشت بیشترین تاثیر را بر روی عملکرد دانه دارا می باشند. در تجزیه علیت برای عملکرد دانه، صفات وزن کل غلاف و تعداد کل غلاف اثر مستقینم بالایی بر روی عملکرد داشتند ولی اثرات مستقیم عملکرد بیولوزیکی و تعداد بذر در بوته بر عملکرد ناچیز بود و بیشترین تاثیر آنها بر روی عملکرد در نتیجه اثر غیر مستقیم از طریق وزن کل غلاف بود. در تجزیه علیت برای وزن کل غلاف، صفات تعداد کل غلاف با اثر مستقیم %79 بیشترین تاثیر را داشت و صفت شاخص برداشت و تعداد دانه در غلاف در نتیجه اثر غیر مستقیم از طریق تعداد کل غلاف بر وزن کل غلاف موثر بودند. در نهایت تجزیه همبستگی عملکرد بیولوژیکی نشان داد که تعداد گره روی شاخه اصلی با اثر مستقیم بالا در افزایش آن موثر است.

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و تعیین رابطه بین عملکرد و برخی صفات مورفولوژیکی، تعداد 648 نمونه لوبیای معمولی از کلکسیون حبوبات بانک ژن دانشکده کشاورزی، در قالب طرح مقدماتی آگمنت بدون تکرار، مشتمل بر 13 بلوک در دو شرایط آبیاری معمولی و آبیاری محدود در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در کرج، در سال 1388 مورد بررسی قرار گرفت. صفات مورد بررسی در این آزمایش شامل تعداد روز تا 50% گل دهی، روز تا رسیدگی کامل، طول دوره پرشدن غلاف، تعداد بذر در غلاف، وزن صددانه و عملکرد در هکتار بود. میانگین، انحراف معیار، دامنه تغییرات و ضریب تنوع فنوتیپی برای هر صفت در هر دو شرایط، محاسبه و تنوع زیادی برای هر صفت مشاهده شد. مقادیر ضریب همبستگی ساده بین صفات مختلف در دو شرایط آبیاری نشان داد که عملکرد کل با صفات مورد بررسی همبستگی معنی داری دارد، بنابراین از آن ها می توان در برنامه های به نژادی به منظور افزایش عملکرد بهره جست. نتایج حاصل از تجزیه به مولفه های اصلی بر اساس چرخش وریمکس نشان داد که در شرایط آبیاری معمولی و محدود سه مولفه اصلی به ترتیب 72.57% و 73.37% از تغییرات کل داده ها را توجیه کردند. برای تعیین دوری و نزدیکی ژنوتیپ ها و همچنین گروه بندی آن ها بر مبنای صفات مورد بررسی، تجزیه خوشه ای با روش UPGMA و با استفاده از مربع فاصله اقلیدسی انجام شد که در نتیجه ژنوتیپ ها در هشت کلاستر مجزا گروه بندی شدند.

در مطالعه حاضر تاثیر حرارت مرطوب در 100 درجه سانتیگراد در مدت زمان0، 1، 3، 6، 12و 24 ساعت بر روی آرد نمونه های نخود، لوبیا و باقلا مورد بررسی قرار گرفت. میزان پروتئین کل در نخود، لوبیا و باقلا در تیمار حرارتی صفر به ترتیب، 4.1، 22.18و 30.5 درصد برآورد گردید. تغییرات میزان پروتئین کل در هر سه نمونه مورد مطالعه که تحت تیمارهای حرارتی با زمانهای متفاوت قرار گرفته بودند، معنی دار نبود. فعالیت مهارکننده های تریپسین در نمونه های حرارت ندیده در بذور نخود، لوبیا و باقلا، به ترتیب 27.8، 41.5و 49.9 میکروگرم در هر گرم آرد نمونه تعیین گردید که در طی تیمارهای حرارتی فوق، کاهش معنی داری را نشان داد. الکتروفورز در ژل پلی اکریلامید در حضور سدیم دو دسیل سولفات (SDS – PAGE) بر روی پروتئین کل نمونه های حرارت دیده و حرارت ندیده بعد از اعمال تیمار آنزیمی انجام گرفت. مقایسه الکتروفوروگرام های بدست آمده نشان داد که، تغییرات شدیدی در کاهش ضخامت و رنگ باندها پروتئینی متناسب با افزایش زمان حرارت دهی ایجاد شده است. این فرایند از غیر فعال شدن مهارکننده های تریپسین ناشی از اعمال حرارت و تاثیر شدید آنزیم تریپسین در هیدرولیز پروتئینهای نمونه بوده است.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

لوبیا گیاه دو لپه ای و دیپلوئید 2n=22 است. منشا اولیه آن آمریکای مرکزی و جنوبی است. جهت تنوع ژنتیکی و رابطه آن با عملکرد چهار رنگ لوبیا )سفید، قرمز، چیتی و سیاه( از طرح بلوک های متعادل گروهی در سه تکرار و برخی تجزیه های آماری استفاده شد. در تجزیه رگرسیون و علیت پنج صفت در برگیرنده خصوصیات نیام نشان داده شد که وزن نیام و زمان 50% نیام دهی به ترتیب با بیشترین مقدار 0.896) R2 و (0.022، بالاترین اثر مستقیم 1.917) و (-1.621 و بیشترین میزان همبستگی با عملکرد دانه 0.909) و (-0.667 مهمترین صفات موثر بر عملکرد بودند. نتایج تجزیه عامل ها با تعیین 6 عامل پنهان و توجیه 80% تغییرات موید نتایج بالا می باشد. با تعیین سه گروه مجزا در تجزیه خوشه ای به روش وارد مشخص شد که ارقام سفید و قرمز بدلیل قرابت ژنتیکی بسیار زیاد در یک گروه بوده و با ارقام چیتی قرابت نزدیک اما با ارقام سیاه دورترین فاصله ژنتیکی را دارند.

به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی بر جوانه زنی بذر، 16 ژنوتیپ لوبیای معمولی در سطوح مختلف تنش اسمزی شاهد، 4-، 8-و 12-بار پلی اتیلن گلیکول 6000 در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شد. تنش خشکی از روز اول کشت بذر در پتری دیش اعمال و نمونه گیری 9 روز پس از اعمال تنش از ریشه چه و ساقه چه انجام شد. نتایج نشان داد، تنش خشکی باعث کاهش معنی دار درصد و سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه، وزن تر و خشک ریشه چه و ساقه چه می شود. به منظور ارزیابی تأثیر فیزیولوژی مقاومت به تنش خشکی سه ژنوتیپ K-S-31167، GE-288 و Naz حاصل از غربالگری آزمایش جوانه زنی در سطوح تنش 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی به همراه شاهد در مرحله ی گیاهچه ای بررسی شد. تنش خشکی پنج هفته پس از کاشت اعمال و ده روز پس از اعمال تنش نمونه گیری از سه برگچه ی دوم انجام شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث تغییر در محتوای رنگدانه های نورساختی (فتوسنتزی) و محتوای نسبی آب می شود. ژنوتیپ متحمل K-S-31167 نسبت به دو ژنوتیپ به نسبت متحمل GE-288 و حساس Naz رنگدانه های نورساختی و محتوای نسبی آب بیشتر داشت. که نشان دهنده ی پایداری غشایی بالاتر این ژنوتیپ در شرایط تنش است.

یازده ژنوتیپ از دو گروه متفاوت لوبیا (لوبیا چیتی و لوبیا سفید) به منظور آزمون تحمل به تنش خشکی در طی مراحل رشد رویشی و زایشی انتخاب شدند. تنش خشکی در مرحله رشد رویشی با ظهور سومین سه برگچه ای و در مرحله زایشی هنگامی که جوانه های گل در حال گذر از میوز بودند اعمال شد. سپس محتوی پرولین و بیان ژن ∆-1- پرولین -5-کربوکسیل سنتتاز (P5CS) آزمون گردید. در همه ژنوتیپ ها با وقوع تنش خشکی پرولین تجمع یافت ولی افزایش سطح پرولین در ژنوتیپ های مقاوم در مقایسه با ژنوتیپ های حساس بیشتر بود. همچنین محتوی پرولین در جوانه های گل لوبیا 10 برابر محتوی پرولین در برگ ها در هر دو شرایط کنترل و تنش بدست آمد. بیان ژن کلیدی در متابولیسم پرولین (P5CS) در برگ ها و جوانه های گل تحت تنش خشکی با استفاده از RT-PCR نیمه کمی مورد بررسی قرار گرفت. تنش محیطی سبب افزایش بیان معنی دار از ژن P5CS گردید. این افزایش بیان در ژنوتیپ های مقاوم به خشکی قابل توجه تر از ژنوتیپ حساس به خشکی بوده و احتمالا باعث افزایش فرآورده نهایی این ژن می شود. همبستگی بین سطح پرولین و بیان ژن P5CS در برگ ها و جوانه های گل مشاهده گردید.